チベット高原万華鏡 生業文化の古今の記録を地図化する モザイク柄のヘッダ画像

チベット高原万華鏡 M村語彙—用例

«
ページ: of 2
全 37 件
21
རྩམ་ཇ
rtsam ja
ツァムチャ
ツァンパ茶、ツァム茶
ルンの病に効くというツァンパ入りのお茶
▼
用例 1
མཚམས་རེར་ཁྱིམ་བདག་མའི་མོས་པ་ལྟར་དམིགས་བསལ་གྱི་འོ་ཇ་ཞིག་བསྐོལ་ཡོང་སྟེ། དེའི་མིང་ལ་རྩམ་ཇ་ཟེར། བཤད་སྲོལ་ལ་རྩམ་ཇ་ཡིས་རླུང་ཁུག་པར་བཤད་ཅིང་། ནད་རླུང་མཁྲིས་བད་ཀན་གསུམ་ལས་རླུང་གི་ནད་གསོ་བའི་ནུས་པ་ཁྱད་པར་བ་ཞིག་ཡོད་པར་སྐད། རྩམ་ཇ་སྐོལ་སྟངས་ཀྱང་རྙོག་འཛིང་ཞིག་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་ཐོག་མར་མར་གྱི་ནང་དུ་རྩམ་ཕྱེ་བརྔོ་དགོས་པ་དང་། དེ་ནས་མར་དང་སྦྲགས་ནས་བརྔོས་ཟིན་པའི་རྩམ་ཕྱེ་དེ་འཁོལ་བཞིན་པའི་སླ་ངའི་ནང་གི་ཆུ་ཁལོ ་དུ་བཏབ་པ་དང་། དེ་ནས་ཇ་ལོ་བཏབ། འོ་མ་བླུགས། ལྷག་ལྷོག་ཏུ་མ་གདུས་སྔོན་ནས་ཟངས་སྐྱོགས་ཀྱིས་ཡང་དང་ཡང་དུ་ཕྱར་དགོས་ཀྱི་ཡོད་ལ། ལྷག་ལྷོག་ཏུ་གདུས་རྗེས་ཀྱང་དེ་ལྟར་ཡུན་རིང་པོར་ཕྱར་དགོས་ཀྱི་ཡོད། དེར་བརྟེན་རྩམ་ཇ་བསྐོལ་བ་ནི་ཞོགས་པར་བྲེལ་འཚུབ་ཆེ་བའི་ཁྱིམ་བདག་མ་ལ་མཚོན་ན་དུས་ཚོད་འཕྲོ་བརླག་ཆེན་པོ་བྱེད་པའི་ལས་ཀ་ཞིག་ཡིན་པས། དུས་རྒྱུན་དུ་རྩམ་ཇ་བསྐོལ་མི་སྲིད།
たまに主婦の発案で特別なミルク茶を沸かすことがあって、それはツァム茶というものだ。言い伝えによれば、ツァム茶はルンの病を落ち着かせるといって、ルン・ティーバ・ペーケンという3つの病のうち、ルンの病を治癒する特別な効力があるのだという。ツァム茶の作り方はたいして複雑なものではなく、まずバターでツァンパを炒め、炒めたツァンパを沸かしたお湯の中に投入し、茶葉を入れ、ミルクを注ぎ、ぐつぐつと沸かし、たっぷり時間をかけて掬っては落とし、掬っては落としてかき混ぜなくてはならない。だからツァム茶をつくるのは朝忙しい主婦にとっては時間を食う仕事なので、普段はツァム茶はつくらない。
M村民俗誌: p.111
翻訳: 星泉
用例ID: 2379
22
རྩྭ་སྐྱ
rtswa skya
ツァキャ
白枯れとなった草、干し草
▼
用例 1
གོང་དུ་བཤད་མྱོང་བ་ལྟར་རྩྭ་ནི་ཞིང་ལས་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ཞིང་དེ་ཡང་སྟོན་གི་དུས་སུ་འབྲུ་རིགས་དེ་དག་གཡུལ་དུ་བཅག་ཚར་བ་དང་སྙེ་མའི་ནང་ནས་འབྲུ་རྡོག་བཏོན་ཚར་རྗེས། རྩྭ་སྐྱར་གྱུར་པ་དེ་རྩྭ་ཁང་དུ་བཅུག་ནས་ཉར་འཇོག་གང་ལེགས་བྱས་པ་ལ། དགུན་དང་དཔྱིད་ཀྱི་དུས་སུ་གཞི་ནས་ཆེ་རྡོ་དེ་དག་ལ་སྟེར་དགོས་ཀྱི་ཡོད།
叙述の通り、（飼料の）草は畑仕事から得られたものであり、それも秋の収穫期に脱穀を済ませ、穂についた穀物を取ったあと、白枯れとなった草（rtswa skya）を飼料小屋（rtswa khang）に入れてよく保管し、それを冬や春（の草のない時期）に初めて取り出して、家畜に与えることになる。
M村民俗誌: p.185
翻訳: 星泉
用例ID: 668
23
རྩྭ་ཁང་
rtswa khang
ツァカン
飼料小屋、飼料の保存室
飼料用の干し草を保管する小屋
▼
用例 1
གོང་དུ་བཤད་མྱོང་བ་ལྟར་རྩྭ་ནི་ཞིང་ལས་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ཞིང་དེ་ཡང་སྟོན་གི་དུས་སུ་འབྲུ་རིགས་དེ་དག་གཡུལ་དུ་བཅག་ཚར་བ་དང་སྙེ་མའི་ནང་ནས་འབྲུ་རྡོག་བཏོན་ཚར་རྗེས། རྩྭ་སྐྱར་གྱུར་པ་དེ་རྩྭ་ཁང་དུ་བཅུག་ནས་ཉར་འཇོག་གང་ལེགས་བྱས་པ་ལ། དགུན་དང་དཔྱིད་ཀྱི་དུས་སུ་གཞི་ནས་ཆེ་རྡོ་དེ་དག་ལ་སྟེར་དགོས་ཀྱི་ཡོད།
叙述の通り、（飼料の）草は畑仕事から得られたものであり、それも秋の収穫期に脱穀を済ませ、穂についた穀物を取ったあと、白枯れとなった草（rtswa skya）を飼料小屋（rtswa khang）に入れてよく保管し、それを冬や春（の草のない時期）に初めて取り出して、家畜に与えることになる。
M村民俗誌: p.185
翻訳: 星泉
用例ID: 668
24
ཞབས་གཏུལ
zhabs gtul
シャプトゥ
ツァンパ入りのお茶
茶碗の底に少量のツァンパを入れ、バター、チーズ、たっぷりのお茶を注ぐ
▼
用例 1
རྩམ་པ་བཟའ་སྟངས་ལ་ཡང་རིགས་མི་འདྲ་བ་མང་པོ་ཡོད། སྤྱིར་བཏང་ཞོགས་པར་བཟའ་བར་མོས་པ་ནི་ཞབས་གཏུལ་ཟེར་བའི་རྩམ་པ་བཟའ་སྟངས་དེ་ཡིན། ཞབས་གཏུལ་ལ་གཏུལ་མ་ཡང་ཟེར་བ་དང་། ཟ་སྟངས་ནི་རྩམ་པ་ཉུང་ཙམ་དཀར་ཡལོ ་གྱི་ཞབས་ལ་གཏུལ་ནས་དེའི་སྒང་དུ་མར་དང་ཕྱུར་བ་ཡང་འཇོག་པ་དང་། དེ་ནས་འོ་ཇ་ཇ་རོ་མེད་པར་བླུགས་ནས། དང་པོར་འོ་ཇར་ཕུ་འདེབས་བཞིན་ཇ་ཁའི་མར་ཁུ་ལ་གཡོལ་ནས་འཐུང་བ་དང་། ཇ་ཡིས་ངོམས་རྗེས་དཀར་ཡོལ་ཞབས་ཀྱི་གཏུལ་མ་དེ་དཀྲུགས་དཀྲུགས་བཏང་སྟེ་ཟ་དགོས། སྔོན་ཆད་ཟ་སྟངས་འདི་ལ་གཏུལ་མ་ལྡག་ཟེར་སྲོལ་ཡོད་ཅིང་བཤད་སྟངས་དེ་ལ་གཞིགས་ན་གཏུལ་མ་ནི་སྲ་གཟུགས་ལས་གཤེར་གཟུགས་ཀྱིས་ཟ་དགོས་པ་ཞིག་ཡིན་པ་ཡང་རྟོགས་ཐུབ། ཞབས་གཏུལ་གྱི་བཟའ་སྟངས་འདི་ལས་གཞན། རྩམ་པ་བརྫིས་ཏེ་འཆིང་བུ་བྱས་ནས་བཟའ་སྲོལ་ཡོད།
ツァンパの食べ方もさまざまな種類がある。一般的には朝好んで食べられるのは、シャプトゥ[zhabs gtul]という食べ方だ。シャプトゥはフトゥマ[gtul ma]とも呼ばれ、食べ方は少量のツァンパを茶碗の底[zhabs]に振り入れ[gtul]、さらにバターと干しチーズを入れ、茶殻[ja ro]が入らないようにミルク茶を注いだら、まずミルク茶の表面に息を吹きかけてお茶の表面に浮いたバターを除けながらお茶を啜る。お茶を飲んだら、茶碗の底に溜まったフトゥマをねりまぜながら[dkrugs dkrugs btang ste]食べる。かつてはこの食べ方のことを「フトゥマを嘗める[gtul ma ldag]」と言っていたことからすると、フトゥマは固体というより液状の食べ物だったということがわかる。シャプトゥのまた別の食べ方としては、ツァンパを練って手で半握り['ching bu]にして食べる習慣がある。
M村民俗誌: p.116
翻訳: 星泉
用例ID: 2392
25
ཞབས་ཞ
zhabs zha
シャプジャ
油入りの小麦粉のニョク
油を加えた湯の中に小麦粉を加えて練り混ぜて固めの食感にしたもの
▼
用例 1
དགུན་ཁའམ་དཔྱིད་སྐྱ་ཟད་སྔོ་ཐུག་གི་དུས་སུ་སྔོ་ཚལ་གྱི་རིགས་དཀོན་པའི་ཚེ་ན། ཁྱིམ་བདག་མ་དག་གིས་སྣུམ་དང་། ཤ། ཚིལ། གྲོ་ཕྱེ། མར་སོགས་བེད་སྤྱོད་བཏང་ནས་ཁྱིམ་མི་རྣམས་ལ་དྲོས་ཇ་ཞིམ་པོ་བཟོ་སྲིད་པ་སྟེ། དེ་ཡང་དང་པོ་གཡིས་ཉོག་དང་ཞབས་ཞ་ཟེར་བ་རིགས་གཉིས་ཡོད་དེ། དེ་གཉིས་ནི་གྲོ་ཕྱེ་དང་སྣུམ་གཉིས་རྒྱུ་ཆ་བྱས་ནས་བཟོས་པའི་བཟའ་བྱ་ཞིག་ཡིན།
冬、または枯れ草の季節から新芽の季節に移行する春[dpyid skya zad sngo thug]といった野菜類の少ない季節には、主婦たちは油と肉、脂肪、小麦粉、バターなどを使って家族においしい昼食を用意する。（代表的なものに）イニョク[g.yis nyog]とシャプジャ[zhabs zha]の二つがある。これらは小麦粉と油を使って作る料理である。
M村民俗誌: p.119
翻訳: 星泉
用例ID: 2391
26
ཟར་རྩྭ
zar rtswa
サルツァ
胡麻の茎
焚きつけに使う
▼
用例 1
མེ་ཁ་བཅའ་བྱེད་ལ་ཐོག་མར་འབར་སླ་བའི་སྐྱེ་དངོས་སྐམ་པོ་དག་བེད་སྤྱོད་བྱེད་བཞིན་ཡོད་དེ། སྤྱིར་བཏང་རི་མགོ་ནས་བཏུས་ཡོང་བའི་སུ་རུ་སྐམ་པོ་དང་སྤེན་མ་སྐམ་པོ། ཡང་ན་ཟར་རྩྭ་སྐམ་པོ། རྩྭ་སྐྱ་སྐམ་པོ། ཤིང་སྡོང་གི་ཡལ་ག་ཆུང་ངུ་སོགས་བེད་སྤྱོད་གཏོང་བ་དང་། དེའི་ཐོག་ཏུ་ཨོང་སོབ་ཡང་མོ་ཁ་ཤས་བཞག་སྟེ་མེར་སྒྲོན་ངེས།
火を起こすには、まず燃えやすい乾いた植物を使うことが多い。普通は山から採ってきたシャクナゲの枝を乾燥させたものと、キンロバイの枝を乾燥させたもの、または胡麻の茎を乾燥させたもの、枯れ草、木っ端などを入れ、その上に軽いクズ糞をいくつか入れて点火する。
M村民俗誌: p.108
翻訳: 星泉
用例ID: 2385
27
ཟོག་ར
zog ra
牛小屋
▼
用例 1
མེ་བརྡར་ལངས་མཁན་གྱི་ཁྱིམ་བདག་མ་ཡར་ལངས་ནས་ཆབ་གསེང་ལ་བུད་པ་དང་བྱི་དོར་རྟེན་འབྲེལ་ཙམ་བྱས་རྗེས་ཐོག་མར་ཐལ་དུང་ནང་གི་ཉིན་སྔོན་མའི་ཐལ་དེ་བཅུས་ཏེ་གཞིས་ཁྱིམ་ཕྱི་ཡི་ལུད་ཕུང་ངམ་ཡང་ན་ཟོག་རའི་ནང་དུ་བྱོ་དགོས།
火起こしをする主婦は、朝起きるとまずは用を足し、ごく簡単な掃除をしてから、まずはかまどに溜まった前日の灰を掻き出し、家の外にしつらえられた下肥の山あるいは牛小屋に運ばなければならない。
M村民俗誌: p.108
翻訳: 星泉
用例ID: 2384
28
ཡུག་ཡོད་མ
yug yod ma
ユクがある女性
▼
用例 1
མེ་བརྡར་ལངས་པའི་སྔ་འཕྱི་ལས་བུད་མེད་ལ་གྲོང་ཚོའི་ནང་དུ་གཡུག་ཡོད་མ་དང་རུལ་མ་ཞེས་པའི་དབྱེ་བ་བགར་སྲིད་དེ། ཞོགས་པ་སྔ་མོར་མེ་བརྡར་ལངས་ནས་སྒོ་ཕྱི་ནང་གི་ལས་ཀ་ཡོད་ཚད་ཞིབ་ཚགས་དང་མགྱོགས་མྱུར་ངང་སྒྲུབ་པའི་བུད་མེད་དེ་རིགས་ལ་ལས་ཀར་གཡུག་ཡོད་པའི་བུད་མེད་ཅེས་ཀུན་གྱིས་བསྟོད་པའི་མཐེ་བོང་བསྒྲེངས་སྲིད་པ་དང་། ཡང་ཉི་རྩེ་རྐུབ་ཏུ་ཤར་དུས་གཞི་ནས་ཡར་ལངས་པ་དང་སྒོ་ཕྱི་ནང་གི་ལས་ཀ་སྒྲུབ་པར་ཡང་མི་འཇོན་པའི་བུད་མེད་དེ་རིགས་ལ་རུལ་མ་ཞེས་མཐོང་ཆུང་བྱེད་སྲིད།
村では、火起こしの早い遅いをもって、その女性が働き者で手際のいい女性、すなわちユクのある女性か、怠け者でだらしのない女性、すなわちルマかに峻別されてしまう。朝早くから火起こしをして、家の外の仕事も内の仕事もしっかりてきぱきとこなす女性は仕事にユクのある女性として賞讃の印に親指を立てられるだろう。日が昇りきってからようやく起きてきて、家の外の仕事や内の仕事にも精を出さない女性はルマと呼ばれて軽蔑されかねない。
M村民俗誌: p.108
翻訳: 星泉
用例ID: 2389
29
གཡིས་ཉོག
g.yis nyog
イニョク
油入りの小麦粉のニョク
油を加えた湯の中に小麦粉を加えて練り混ぜたもの
▼
用例 1
དགུན་ཁའམ་དཔྱིད་སྐྱ་ཟད་སྔོ་ཐུག་གི་དུས་སུ་སྔོ་ཚལ་གྱི་རིགས་དཀོན་པའི་ཚེ་ན། ཁྱིམ་བདག་མ་དག་གིས་སྣུམ་དང་། ཤ། ཚིལ། གྲོ་ཕྱེ། མར་སོགས་བེད་སྤྱོད་བཏང་ནས་ཁྱིམ་མི་རྣམས་ལ་དྲོས་ཇ་ཞིམ་པོ་བཟོ་སྲིད་པ་སྟེ། དེ་ཡང་དང་པོ་གཡིས་ཉོག་དང་ཞབས་ཞ་ཟེར་བ་རིགས་གཉིས་ཡོད་དེ། དེ་གཉིས་ནི་གྲོ་ཕྱེ་དང་སྣུམ་གཉིས་རྒྱུ་ཆ་བྱས་ནས་བཟོས་པའི་བཟའ་བྱ་ཞིག་ཡིན།
冬、または枯れ草の季節から新芽の季節に移行する春[dpyid skya zad sngo thug]といった野菜類の少ない季節には、主婦たちは油と肉、脂肪、小麦粉、バターなどを使って家族においしい昼食を用意する。（代表的なものに）イニョク[g.yis nyog]とシャプジャ[zhabs zha]の二つがある。これらは小麦粉と油を使って作る料理である。
M村民俗誌: p.119
翻訳: 星泉
用例ID: 2391
30
གཡུག་ཡོད
g.yug yod
ユクがある
▼
用例 1
མེ་བརྡར་ལངས་པའི་སྔ་འཕྱི་ལས་བུད་མེད་ལ་གྲོང་ཚོའི་ནང་དུ་གཡུག་ཡོད་མ་དང་རུལ་མ་ཞེས་པའི་དབྱེ་བ་བགར་སྲིད་དེ། ཞོགས་པ་སྔ་མོར་མེ་བརྡར་ལངས་ནས་སྒོ་ཕྱི་ནང་གི་ལས་ཀ་ཡོད་ཚད་ཞིབ་ཚགས་དང་མགྱོགས་མྱུར་ངང་སྒྲུབ་པའི་བུད་མེད་དེ་རིགས་ལ་ལས་ཀར་གཡུག་ཡོད་པའི་བུད་མེད་ཅེས་ཀུན་གྱིས་བསྟོད་པའི་མཐེ་བོང་བསྒྲེངས་སྲིད་པ་དང་། ཡང་ཉི་རྩེ་རྐུབ་ཏུ་ཤར་དུས་གཞི་ནས་ཡར་ལངས་པ་དང་སྒོ་ཕྱི་ནང་གི་ལས་ཀ་སྒྲུབ་པར་ཡང་མི་འཇོན་པའི་བུད་མེད་དེ་རིགས་ལ་རུལ་མ་ཞེས་མཐོང་ཆུང་བྱེད་སྲིད།
村では、火起こしの早い遅いをもって、その女性が働き者で手際のいい女性、すなわちユクのある女性か、怠け者でだらしのない女性、すなわちルマかに峻別されてしまう。朝早くから火起こしをして、家の外の仕事も内の仕事もしっかりてきぱきとこなす女性は仕事にユクのある女性として賞讃の印に親指を立てられるだろう。日が昇りきってからようやく起きてきて、家の外の仕事や内の仕事にも精を出さない女性はルマと呼ばれて軽蔑されかねない。
M村民俗誌: p.108
翻訳: 星泉
用例ID: 2389
31
རིལ་མ
ril ma
リマ
羊の糞
▼
用例 1
ལུག་དེ་ལུ་གུ་ཆུང་ཆུང་ཞིག་ནས་ཤ་བཟན་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་པའི་བར་དུ། ཉིན་ལ་རིའི་སྒང་ནས་རྩྭ་ཡི་རྩི་བཅུད་ལ་རོལ་བ་དང་། སྲོད་ལ་གྲོང་ཚོའི་ནང་གི་ལུག་ཁང་དུ་ལོག་ཡོང་རྗེས་ཉིན་ལ་ཟས་པའི་རྩྭ་དེ་དག་ཁོག་པའི་ནང་ནས་རིལ་མར་གྱུར་ཏེ་ལུག་ཁང་དུ་བཏང་། རིལ་མ་སྐམ་པོར་གྱུར་རྗེས་ཁྱིམ་བདག་གི་ཐབ་ཚང་ནང་གི་མེ་ཐབ་ཀྱི་འབུད་ཆས་སུ་གྱུར། མེ་ལ་འབར་བའི་ཐལ་བ་དེ་ཡང་རྟ་དང་བ་གླང་སོགས་ཀྱི་ཕྱུགས་ཁང་དང་གསང་སྤྱོད་སུ་བྱོ་སྟེ་དེའི་སྒང་དུ་ལུག་གི་གཅིན་པ་སོགས་བཏང་རྗེས་ཡུན་གྱིས་ལུད་དུ་གྱུར་པ་དང་། དགུན་དང་དཔྱིད་ཀྱི་དུས་སུ་ལུད་དེ་དག་ཞིང་ནང་དུ་དབོར་འདྲེན་བྱས་ནས་སྟོར་པ་ན་ལོ་ཏོག་གི་ལུད་རྫས་སུ་གྱུར།
羊は小さいときから大人になるまで、昼間は山で草から栄養を摂取し、夕方には村の羊小屋に戻ってきて昼間食べた草を腹の中で糞にして羊小屋に排泄する。糞が乾いたら一家の主の台所の燃料となる。火として燃えたあとの灰は馬や牛などの小屋や（人間の）便所に撒いて、その上に羊の尿などが排泄されると、徐々に肥料になる。冬と春にその肥料を畑に運んで撒くと、作物のよい肥料となる。
M村民俗誌: p.5
翻訳: 星泉
用例ID: 379
用例 2
དེ་ལྟར་ཉིན་ཁ་ཤས་ཀྱི་རྗེས་ནས་དེ་སྐམ་པའི་རྗེས་སུ་མར་བཀོག་ཡོང་པ་ན་ཁོ་ལེབ་ཏུ་གྱུར་ཡོད་པ་དང་།  དེ་ནས་ཨོང་རའི་མཐའ་སྐྱོར་གྱི་ཚུལ་དུ་བརྩིགས་ནས་འཇོག་ཅིང་།  ཐབ་ཀའི་ནང་དུ་འབུད་དུས་ཀྱང་ཐབ་ཁུང་གི་མདོ་ཡི་ཕྱོགས་སུ་མཐའ་སྐྱོར་གྱི་ཚུལ་དུ་བསྒྲིགས་ནས་དེའི་ནང་རོལ་ཏུ་རིལ་མ་སོགས་འབུད་པའམ་སྟེང་དུ་ཁྱ་མ་སོགས་བཞག་ནས་བུས་ན་མེ་ཤིན་ཏུ་འབར་བར་འགྱུར། 
そのように数日して乾いてからはがしとると、kho lebができる。そして、糞置き場の端を補強するように積みおく。かまどの中に入れる時もかまど穴の入り口のほうに端を支えるように置いて、その中にヒツジの糞などを入れたり、上に薪などをおいて燃やすと火がよく燃える。
M村民俗誌: p.280
翻訳: 海老原志穂
用例ID: 1404
32
རུལ་མ
rul ma
ルマ
怠け者でだらしのない女性
▼
用例 1
མེ་བརྡར་ལངས་པའི་སྔ་འཕྱི་ལས་བུད་མེད་ལ་གྲོང་ཚོའི་ནང་དུ་གཡུག་ཡོད་མ་དང་རུལ་མ་ཞེས་པའི་དབྱེ་བ་བགར་སྲིད་དེ། ཞོགས་པ་སྔ་མོར་མེ་བརྡར་ལངས་ནས་སྒོ་ཕྱི་ནང་གི་ལས་ཀ་ཡོད་ཚད་ཞིབ་ཚགས་དང་མགྱོགས་མྱུར་ངང་སྒྲུབ་པའི་བུད་མེད་དེ་རིགས་ལ་ལས་ཀར་གཡུག་ཡོད་པའི་བུད་མེད་ཅེས་ཀུན་གྱིས་བསྟོད་པའི་མཐེ་བོང་བསྒྲེངས་སྲིད་པ་དང་། ཡང་ཉི་རྩེ་རྐུབ་ཏུ་ཤར་དུས་གཞི་ནས་ཡར་ལངས་པ་དང་སྒོ་ཕྱི་ནང་གི་ལས་ཀ་སྒྲུབ་པར་ཡང་མི་འཇོན་པའི་བུད་མེད་དེ་རིགས་ལ་རུལ་མ་ཞེས་མཐོང་ཆུང་བྱེད་སྲིད།
村では、火起こしの早い遅いをもって、その女性が働き者で手際のいい女性、すなわちユクのある女性か、怠け者でだらしのない女性、すなわちルマかに峻別されてしまう。朝早くから火起こしをして、家の外の仕事も内の仕事もしっかりてきぱきとこなす女性は仕事にユクのある女性として賞讃の印に親指を立てられるだろう。日が昇りきってからようやく起きてきて、家の外の仕事や内の仕事にも精を出さない女性はルマと呼ばれて軽蔑されかねない。
M村民俗誌: p.108
翻訳: 星泉
用例ID: 2389
33
ལུད་ཕུང་
lud phung
下肥の山
▼
用例 1
མེ་བརྡར་ལངས་མཁན་གྱི་ཁྱིམ་བདག་མ་ཡར་ལངས་ནས་ཆབ་གསེང་ལ་བུད་པ་དང་བྱི་དོར་རྟེན་འབྲེལ་ཙམ་བྱས་རྗེས་ཐོག་མར་ཐལ་དུང་ནང་གི་ཉིན་སྔོན་མའི་ཐལ་དེ་བཅུས་ཏེ་གཞིས་ཁྱིམ་ཕྱི་ཡི་ལུད་ཕུང་ངམ་ཡང་ན་ཟོག་རའི་ནང་དུ་བྱོ་དགོས།
火起こしをする主婦は、朝起きるとまずは用を足し、ごく簡単な掃除をしてから、まずはかまどに溜まった前日の灰を掻き出し、家の外にしつらえられた下肥の山あるいは牛小屋に運ばなければならない。
M村民俗誌: p.108
翻訳: 星泉
用例ID: 2384
34
ཤ་ཐུག
sha thug
シャトゥク
肉入りのトゥクパ
▼
用例 1
དེ་ལ་ཐུག་པར་སྤྱི་ཕྱོགས་ནས་རིགས་གཉིས་སུ་དབྱེ་ཆོག་སྟེ། ཤ་དང་ཚིལ་གྱི་སྡོར་ཡོད་མེད་གཞིར་བཟུང་ནས་ཤ་ཐུག་དང་རྗེན་ཐུག་གཉིས་ཡོད། དེ་ཡང་ཤ་ཐུག་ནི་སྔོན་ལ་ཤ་བཙོས་པ་དང་ད་དུང་ཤ་རྡོག་ཆུང་ངུ་མང་པོ་སྡོར་གྱི་ཚུལ་དུ་འཕེན་ཞིང་། དེ་ཡི་ཁུ་བའི་ནང་དུ་བསྐོལ་བའི་ཐུག་པ་ཞིག་ཡིན་ལ། རྗེན་ཐུག་ནི་ཤ་དང་ཚིལ་སོགས་ཤ་རིགས་ཅི་ཡང་མེད་པར་ཆུ་ཁོལ་ནང་དུ་ཐུག་པ་བསྐོལ་བ་དང་སྟེང་དུ་སྒོག་ཙོང་སོགས་འཕེན་པ་དང་ད་དུང་སྣུམ་འཁོལ་མ་བླུགས་ནས་བཟོ་བ་ཞིག་ཡིན།
トゥクパは一般に肉と脂肪の具[sdor]を入れるか入れないかによって二種類に分けることができる。シャトゥク〔肉入りのトゥクパ〕とジェントゥク〔肉なしのトゥクパ〕である。シャトゥクは、まず肉をゆで、さらに細かく切った肉を具として入れ、そのスープで煮たトゥクパである。ジェントゥクは肉も脂肪も入れず、お湯を沸かした中でトゥクパを煮て、そこにニンニクやネギ、そして熱した油を入れてつくるトゥクパだ。
M村民俗誌: p.121
翻訳: 星泉
用例ID: 2386
35
སུ་རུ
su ru
シャクナゲ
▼
用例 1
དེ་ལ་ང་ཚོས་འདི་ནས་Mགྲོང་ཚོའི་ཁྱིམ་ཚང་རེ་རེའི་སྒོ་ཁའི་ཨོང་ཁང་ནང་དུ་འབུད་ཆས་ཅི་ཞིག་གསོག་འཇོག་བྱས་ཡོད་པར་རྒྱུས་ལོན་རོབ་ཙམ་བླངས་ཆོག་སྟེ།  དེ་ཡང་ཨོང་ཁང་དུ་སུ་རུ་དང་།  སྤེན་མ།  ཁྱ་མ།  ཨོང་ཧྲུག  ཨོང་བ།  ལྕི་ཧྲུག  རྟ་ལུད།  ཁོ་ལེབ།  རིལ་མ།  ར་འགྱིག་སོགས་སྡེ་ཚན་བྱས་ནས་གསོག་འཇོག་བྱས་ཡོད་ཅིང་། 
そして、M村の各家庭の庭の燃料貯蔵庫にどのような燃料を貯蔵するかを外観する。燃料貯蔵庫には、スル (ツツジ科の灌木)、ペンマ (バラ科の灌木)、薪、粉々の牛糞、牛糞、lci hrug? 、馬糞、円盤状の乾燥牛糞、ヒツジ・ヤギの糞などに分けて貯蔵されている。
M村民俗誌: p.283
翻訳: 海老原志穂
用例ID: 1402
用例 2
མེ་ཁ་བཅའ་བྱེད་ལ་ཐོག་མར་འབར་སླ་བའི་སྐྱེ་དངོས་སྐམ་པོ་དག་བེད་སྤྱོད་བྱེད་བཞིན་ཡོད་དེ། སྤྱིར་བཏང་རི་མགོ་ནས་བཏུས་ཡོང་བའི་སུ་རུ་སྐམ་པོ་དང་སྤེན་མ་སྐམ་པོ། ཡང་ན་ཟར་རྩྭ་སྐམ་པོ། རྩྭ་སྐྱ་སྐམ་པོ། ཤིང་སྡོང་གི་ཡལ་ག་ཆུང་ངུ་སོགས་བེད་སྤྱོད་གཏོང་བ་དང་། དེའི་ཐོག་ཏུ་ཨོང་སོབ་ཡང་མོ་ཁ་ཤས་བཞག་སྟེ་མེར་སྒྲོན་ངེས།
火を起こすには、まず燃えやすい乾いた植物を使うことが多い。普通は山から採ってきたシャクナゲの枝を乾燥させたものと、キンロバイの枝を乾燥させたもの、または胡麻の茎を乾燥させたもの、枯れ草、木っ端などを入れ、その上に軽いクズ糞をいくつか入れて点火する。
M村民俗誌: p.108
翻訳: 星泉
用例ID: 2385
36
སྲན་ཉོག
sran nyog
センニョク
豆粉のニョク
▼
用例 1
དཀར་ཉོག་ནི་དཀར་ཡོལ་གྱི་ནང་དུ་གྲོ་ཕྱེ་དང་སྣུམ་གཉིས་ཆུ་ཉུང་ངུ་ཞིག་གི་ནང་དུ་བླུགས་པ་དེ་དཀྲུགས་དཀྲུགས་བཏང་ནས་ཕན་ཚུན་ཡོངས་སུ་འདྲེས་པར་བྱས་རྗེས་ཁོ་ཚགས་ཀྱི་ནང་དུ་བཞག་ནས་རླངས་བཙོས་བྱེད་དགོས་ཤིང་། སྲན་ཉོག་ཅེས་པ་ནི་སྲན་ཕྱེ་ཆུ་ཁོལ་མའི་ནང་བཏབ་སྟེ་དཀྲུགས་ནས་འཚོས་པའི་སྟེང་སྒོག་ཚོང་བླུགས་ནས་ཟ་བ་ཞིག་ཡིན།
カルニョクは、茶碗の中に小麦粉と油を入れ、少々の水を加え、完全に混ざるまでよくかき混ぜてから蒸籠に入れて蒸したものである。センニョクは豆粉を熱湯に入れてかき混ぜ、煮えたらニンニクやネギを入れて食べるものである。
M村民俗誌: p.125
翻訳: 星泉
用例ID: 2381
37
ཨོང་སོབ
ong sob
軽いクズ糞
▼
用例 1
མེ་ཁ་བཅའ་བྱེད་ལ་ཐོག་མར་འབར་སླ་བའི་སྐྱེ་དངོས་སྐམ་པོ་དག་བེད་སྤྱོད་བྱེད་བཞིན་ཡོད་དེ། སྤྱིར་བཏང་རི་མགོ་ནས་བཏུས་ཡོང་བའི་སུ་རུ་སྐམ་པོ་དང་སྤེན་མ་སྐམ་པོ། ཡང་ན་ཟར་རྩྭ་སྐམ་པོ། རྩྭ་སྐྱ་སྐམ་པོ། ཤིང་སྡོང་གི་ཡལ་ག་ཆུང་ངུ་སོགས་བེད་སྤྱོད་གཏོང་བ་དང་། དེའི་ཐོག་ཏུ་ཨོང་སོབ་ཡང་མོ་ཁ་ཤས་བཞག་སྟེ་མེར་སྒྲོན་ངེས།
火を起こすには、まず燃えやすい乾いた植物を使うことが多い。普通は山から採ってきたシャクナゲの枝を乾燥させたものと、キンロバイの枝を乾燥させたもの、または胡麻の茎を乾燥させたもの、枯れ草、木っ端などを入れ、その上に軽いクズ糞をいくつか入れて点火する。
M村民俗誌: p.108
翻訳: 星泉
用例ID: 2385
«
ページ: of 2